Нүүр хуудас  |  Бидний тухай  |  Төсөл болон хөтөлбөрүүд  |  Mэдээллийн эрх чөлөө  |  Мэдээ  |  Хуулиуд  |  Олон улсын хэм хэмжээ  |  Хэвлэн нийтлэл  |  Холбоо барих  |  Зургийн цомог  |  Сургалт  
   Монгол   English  
Бичлэгээс Хуудаснаас Бүх хэсгээс
 
Төсөл болон хөтөлбөрүүд
   Ил тод сайн засаглалыг хөхиүлэн дэмжих нь
Мэдэх эрх: Мэдээллийн эрх чөлөө 2002-2003 он
Мэдээллийн эрх чөлөө ба нууцлал, Олон улсын бага хурал 2004
Мэдэх эрх: Мэдээллийн эрх чөлөө 2004 он  
Тeрийн нууц ба Мэдээллийн эрх чeлee 2006 он (шинэ)
Төрийн байгууллагын ил тод, нээлттэй байдлын мониторинг
Мэдээлэл авах боломжийг сайжруулан авлигатай тэмцэх нь
Шударга ёсны од
"Мэдээллийн эрх зүйн нөлөөлөл"
Иргэдийн мэдээлэл авах эрхийг нэмэгдүүлж, Монголд ил тод байдал, шударга ёсыг хөхиүлэн дэмжих нь /2012-2014/
Авлигын эсрэг хууль, тогтоомжуудыг хэрэгжүүлэхэд мэдээлэл, сурталчилгаагаар нөлөөлөх нь
"Мэдээллийн ил тод байдал ба мэдээлэл авах эрхийн тухай" хуулийн 23, 24 дүгээр зүйлийн хэрэгжилт мониторинг
Улс төрийн намуудын санхүүжилтийн ил тод байдалд судалгаа хийх
Монголын боловсролын салбар дахь ил тод байдал, эгэх хариуцлага
9 дүгээр сарын 28 - Мэдээлэл олж авах түгээмэл эрхийн олон улсын өдөр /2017/
   Хараат бус хэвлэл мэдээлэл
Хэвлэл мэдээллийн салбараар мэргэшсэн хуульчид 1999 он
Сониныг боловсролд ашиглах нь 1999 он
Хэвлэл мэдээлэл, авилга, Дугуй ширээний ярилцлага 1999 он
Хэвлэл мэдээллийн хууль эрх зvйн шинэтгэл, 2000 он
Хэвлэл мэдээлэл, эмэгтэйчvvд 2001 он
Жендер, хэвлэл мэдээлэл, Сэтгvvлчдэд зориулсан сургалт 2002
Yзэл бодлоо чөлөөтэй илэрхийлэх эрх ба нэр тєр гvтгэлэг 2003
Олон нийтийн мэдэх эрх: Олон нийтийн өргөн нэвтрvvлэг 2003
Ардчилсан сонгууль, хэвлэл мэдээлэл 2004
"Чөлөөтэй бөгөөд шударга байх нь" /Тvр хэвлэлийн цэц, Сонгууль сурвалжлах ёс зvйн зарчим/ 2004 он
Хэвлэл мэдээлэл ил тод засаглалын төлөө 2004 он
Хэвлэл мэдээллийн мониторинг /Ерєнхийлєгчийн сонгууль 2005/
Vзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөний зөрчлийн мониторинг ба хараат бус хэвлэл мэдээллийг дэмжих нь/2005/
"Шувууны томууг сурвалжлах нь” сэтгүүлчдэд зориулсан сургалт, 2006
"Yндэсний цөөнхийн мэдээлэл хүлээн авах эрхийг хөхиүлэн дэмжих", 2006
"Хариуцлагатай хэвлэл мэдээлэл ба ёс зүй", Шведэд туршлага судлах, 2006
Vзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөний зөрчлийн мониторинг ба хараат бус хэвлэл мэдээллийг дэмжих нь/2006-2007/
Сэтгүүлчийн нууц эх сурвалжийг хамгаалах ба эрүүгийн хуулийн гутгэх, доромжлох заалтуудад өөрчлөлт оруулах
2008 оны УИХ-ын сонгуулийн үеэр хийсэн хэвлэл мэдээллийн мониторинг  
Мэтгэлцээн ба сэтгүүл зүйн хэм хэмжээ  
7-р сарын 1. Хэвлэл мэдээллийн мониторинг
Хэвлэл мэдээллийн мониторинг /Ерөнхийлөгчийн сонгууль 2009/
Нэр төр сэргээх хэрэг ба цензур /2009 - 2010/
“Чөлөөт, хараат бус хэвлэл мэдээллийн орчин бүрдүүлэх нь“ /2010/
“Глоб Интернэшнл” ТББ, Киргиз улсын “Сэтгүүлчид” олон нийтийн холбоо харилцан туршлагаа солилцоно /2011/
“Таамагт суурилсан судалгаа” эрэн сурвалжлах сэтгүүл зүйн сургалт /2011/
УИХ-ын 2012 оны сонгуулийн мониторинг
"Хараат бус хэвлэл мэдээллийг дэмжих нь: Хэвлэлийн эрх чөлөөний мониторинг" /2010-2014/
“Aсууя!” кампанит ажил /2012-2013/
“Хуульчдыг үзэл бодлоо илэрхийлэх эрх чөлөөгөөр мэргэшүүлэх нь /2012/
Хэвлэл мэдээллийн шалгуур үзүүлэлт /2013/
Хэвлэл мэдээллийн жендэрийн мэдрэмжтэй байдлын шалгуур үзүүлэлт
Сэтгүүлчдийн эсрэг гэмт хэрэг ял шийтгэлгүй үлдэж буйг таслан зогсоох олон улсын өдөр
Дэлхийн хэвлэлийн эрх чөлөөний өдөр - 2017
Хэвлэл мэдээллийн эрх зүйн шинэтгэл - 2016
УИХ-ын 2016 оны сонгуулийн мониторинг
   Олон нийтийг чадавхижуулах
Эмэгтэй сэтгvvлчид эмэгтэйчvvд, хvvхдийн эрхийн тухай 2000 он
Та vгээ хэлнэ vv? 2001 он
Хvчирхийллийг илчилж, зогсооё, 2002-2003 он
Хэвлэл мэдээллийн аянд хэрхэн бэлтгэх вэ? 2003 он
Олон Улсын иргэний нийгмийн форум 2003 он
Тєв Азийн жендерийн уулзалт 2003 он
"Сонгуулийн кампанит ажлын санхvvжилтийн мониторинг" 2004 он
"Дундын ємчлєлд тулгуурласан иргэний ардчилсан хєдєлгєєнийг єрнvvлэх" 2004 он
"Тусгал" Хvvхдийн эрхэд тулгуурласан театр хєгжvvлэх 2004 он
"ХҮҮХДИЙН ЭРХИЙН ТӨЛӨӨ" хэвлэл мэдээллийн аян дүгнэх нь, 2006
Олон нийтийн Зөвлөлийг чадавхжуулж авлигыг бууруулах нь /2009 он/
“Бизнесийн мэдээлэл” /2008-2010/
“UPR-ийг мэдээлэл, сурталчилгаагаар хангах нь” төсөл /2010/
"Орон нутгийн засаглалын ил тод байдлыг дэмжиж авлигыг бууруулах нь" /2010-2011/
“Хүний эрхийн мэдээллээр дамжуулан иргэнийг чадавхжуулах нь”
“Оновчтой арга зүй, холбогдох бичиг баримтыг боловсруулж, сургалт зохион байгуулах” зөвлөх үйлчилгээ
“УИХ-ын 2012 оны сонгуульд нэр дэвших эмэгтэйчүүдийг дэмжих нь”
Нутгийн радио
Орон нутгийн байгаль орчны сэдвээр кино бүтээгчдийн чадавхийг дээшлүүлэх нь
Хүйн радиогийн тогтвортой байдлыг дэмжих
“Нэг дэлхий, нэг сургууль” боловсролын хөтөлбөр /2012-2013/
Сайн засаглалын төлөө залуу элч нар
“НАЙЗ” кампанит ажил
Авлигын эсрэг олон улсын өдөрт зориулсан "Хангай ба түүний нөхөд юу хэлэв?" аян /2014 он/
Ардчилсан сонгуулийн талаар залуучуудын мэдлэг, ойлголтыг нэмэгдүүлэх
   Урлаг, нийгмийн шинэчлэл
Теле театр-30 2000 он
Олон улсын эмэгтэй киночдын наадам 2002 он
Шекспирийн Монгол нєхєд 2001-2004 он
Урлагийн боловсрол 2003 он
"48 цаг Монгол - 2011" бэсрэг кино наадам
Театр хүний эрхийн төлөө

Календарь
ня да мя лх пү ба бя
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  
   Төсөл болон хөтөлбөрүүд » Хараат бус хэвлэл мэдээлэл » Хэвлэл мэдээлэл, авилга, Дугуй ширээний ярилцлага 1999 он

Эрэн сурвалжлах сэтгvvл зvй ба авилга

“Єнєєдєр” сонины ерєнхий эрхлэгч, дэд доктор Б.Пvрэвдаш

Авилгын эсрэг тэмцлийн туршлагатай орнуудын тухайд ч, уг vзэгдэл ил гарч тэмцэл дєнгєж эхэлж байгаа орнуудын тухайд ч энэ хорт хавдрыг хязгаарлах гол хэрэгсэл нь хэвлэл мэдээлэл гэдгийг санал нэгтэй тэмдэглэж байна. Яагаад ийм байдаг вэ гэвэл:

Нэгд, хэвлэл мэдээлэл бол олон тvмэнд шууд хvрдэг хамгийн тvгээмэл хэрэгсэл юм. Єєр ийм хэрэгсэл байхгvй.

Хоёрт, Засгийн газар ерєєс єєрийн хэвлэлгvй байдаг ардчилсан орнуудад Засгийн газрын vйл ажиллагаанд олон тvмэн зєвхєн хэвлэлээр дамжуулан хатуу хяналт тавьдаг учир хэвлэл олон тvмний итгэл найдвар хvлээж байдаг. Чухам эдгээр бvрэн биш жагсаалтаас vзэхэд хэвлэл vнэхээр “дєрєв дэх засаглал”-ын vvрэг гvйцэтгэх ёстой ажээ.

Авилгын тухайд бол энэ vvрэг бvр онцгой тавигддаг юм байна. Бас яагаад вэ гэдэг талаар хоёр гурван зvйлийг єєрийн бодлоор нэрлэе.

Авилга ил байдаггvй, дандаа далд явагддаг. Энэ бол хоёр хvн дугтуйтай мєнгє дамжуулах тєдий ойлголт биш, улс тєр, эдийн засаг, эрх зvйн орчинг хамарсан vзэгдэл гэдэг нь тодорхой болсоор байна. Энэ тухайд бид хойно дэлгэрvvлж ярих болно.

Энэхvv далд vзэгдлийг ил болгоход єєр юу ч биш, гагцхvv хэвлэл хамгийн гол vvрэгтэй. Авилгын сэдэв аль ч орны хэвлэлд голлож байдаг нь ч чухамхvv vvнтэй холбоотой юм. Хэвлэл нь хаана чєлєєтэй байна тэнд vнэн мэдээлэл гарч, хаана чєдєртэй байна тэнд авилга, хээл хахууль цэцэглэж байна.

Монголын тодорхой жишээн дээр яривал, чєлєєт хэвлэл байгаагvй бол казиногийн тендер, тvvнийг эргэн тойрсон хээл хахуулийн асуудал нууцлагдаад єнгєрєх байсныг бид харлаа шvv дээ. Yvний нэгэн адил тєрийн ємчит банкийг хувийн банктай нэгтгэх гэсэн хуйвалдаан, банкны зээл тойрсон хээл хахууль гээд олон асуудал мєн л хэвлэлийн хvчээр нийтэд ил болсон юм.

Єєр орны арай холын жишээ гэвэл, 70-аад онд дэлхийг донсолгож, эрэн сурвалжлах сэтгvvл зvйн эхийг тавьсан гэж тооцогддог “Уотергейт”-ийн хэрэг байна. АНУ-д гарсан энэ хэрэг яагаад дэлхийн чихийг дэлдийлгэв гэвэл ердєє л хэвлэлийн хvч юм. Єєрєєр хэлбэл, бидний ярих, дурьдах дуртай ил тод байдал гэдэг чухамхvv хэвлэлд дулдуйдаж байдгийг, тэр хэмжээгээр хэвлэлийн vvрэг, нєлєє єсч байдгийг эдгээр баримт харуулж байгаа хэрэг.

Одоо зарим тодорхой зvйл дээр яръя. Эрэн сурвалжлах сэтгvvл зvй гэж юу вэ, яагаад єндєрт тавигдах болов? Энэ бол бидний дээр ярьсантай буюу єєрєєр хэлбэл, дээдсийн хvрээнд далдлагддаг сэдвийг ил болгохтой холбоотой байгаа юм. Эрэн сурвалжлах сэтгvvл зvй Монголд огт шинэ зvйл vv гэвэл vгvй. Yе vеийн сэтгvvлчид нийгэмд чєдєр тушаа болж байдаг олон асуудлыг зоригтой дэвшvvлэн тавьж ирснийг бид мэднэ. Гагцхvv Монгол улс тєр, эдийн засгийн шинэ харилцаанд шилжиж, авилга хээл хахууль єргєн дэлгэрэх болсон єнєє vед эрэн сурвалжлах сэтгvvл зvйн vvрэг шинээр тавигдах болсон.

Бидний анхаарлаа хандуулах ёстой гол зvйл, цєм гэж хэлж болох ойлголт /категори/ нь эрэн сурвалжлах гэсэн энэ хос vгэнд байгаа юм. Зєвхєн мэдээлэх тєдий биш, эрэх мєшгєх явдал энэ тєрилийн сэтгvvл зvйн гол онцлог. vvнтэй холбоотойгоор шинэ сэтгvvл зvйн арга зvйн зарим асуудал гарч ирнэ. Yvнд:
Нэгд, мэдээлийн эх сурвалжийн асуудал. Нэгэнт ил vйл явдал, vзэгдлийн тухай бус далд явдлыг сурвалжлах тухай яригдаж байгаа учир хамгийн чухал нь мэдээлэл бат ноттой байх явдал. Энэ бол vнэндээ эх сурвалжийн асуудал. Сэтгvvлч, хэвлэл хоёр мэдээллийн эх сурвалжид найдах, эс найдахын дунд явдаг. Ингэх ч ёстой. Харамсалтай нь, мэдээллийн ганц эх сурвалжид найдаад тvvнийгээ шалгалгvй нийтэлчихдэг явдал биднийг шvvхийн хаалга татахад олонтаа хvргэдэг.

Нэгэнт мэдээлэл vнэн, эх сурвалж найдвартай бол эх сурвалжаа хамгаалах асуудал гарч ирнэ. Дани гэх мэт олон оронд мэдээллийн эх сурвалжийг нууцлах эрх баталгаажсан байдаг бол манайд мэдээлэл єгєх, олж єгєх, эх сурвалжийн асуудал аль аль нь огт баталгаажаагvй нь булхайны эздэд эвтэйхэн зууш болж, vндсэндээ мэдээллийг олж авах Yндсэн хуулийнхаа зарчмын эсрэг биглээд байдаг. Манай дээдсvvд хууль, шvvхийн байгууллагын аль аль нь юу мэдээлэв гэхээсээ илvv хэн мэдээлэв гэдгийг хамгийн тvрvvн эрнэ. Ингээд л мохооцгоодог. Миний бодоход, мэдээлийн эрх сурвалжаа нууцлах эрхийг баталгаажуулах нь эрэн сурвалжлах сэтгvvл зvй жинхэнэ ёсоор хєгжих нэг хvчин зvйл юм. “Уотергейт”-ийн хэргийг бичсэн сэтгvvлч мэдээллийн эх сурвалжаа одоо хэр нь ерєнхий редактортаа ч хэлээгvй гээд бод доо!

Хоёрт, сэдвийг тууштай хєєх асуудал. Бид юун дээр гол тєлєв алддаг вэ гэвэл, аливаа нэг зvйлийг сонссон дороо мэдээлэхийг яардаг. Бас сэдвийг зєвхєн хєндєж орхиод тvvнийхээ хойноос хєєцєлддєггvй. Авилга гэх мэт нууц, нарийн vзэгдэл мэдээллийн мєрєєр тууштай мєшгєхийг биднээс шаарддаг. Хэвлэлvvд ганц нэгээрээ биш, хvч хавсраад дуугарвал, нийлээд асуудлыг хєєцєлдвєл бидэнд маш их бололцоо байгаа нь олон зvйл дээр харагдсан. Манай хэвлэлийн тогтолцоонд буй нэг гажиг гэвэл, нэг нь аль нэг зvйлийг илчиллээ гэхэд нь нєгєє нь эсрэг юм гаргаад ирдэг. Далд эдийн засаг, авилгын эсрэг тэмцэлд бид чухамхvv дуу дуугаа авалцан дуугарах ёстой гэж бодож байна.

Гуравт, ямар орчныг хамрах вэ гэдэг асуудал. Авилга гэдгийг єргєн утгаар ойлгож, хандах хэрэгтэй болчихлоо. Одоогийн байдлаар бид зєвхєн мєнгє, тєгрєг авч, єгєх тєдийгєєр ойлгоод байгаа нь хангалтгvй юм. Монголд хаана хаана авилга байна гэдэг сонин асуудал бий. Бидний бодоход авилга давын ємнє “эрх зvйн орчныг бvрдvvлэх” гэсэн сайхан нэртэй зvйл дээр буюу хууль гаргах процесст нилээн байна. Гаалийн татварыг тэглэх, казиногийн тухай хууль гаргах гээд vvний тодорхой илрэлvvд бий. Yнэндээ бизнесийн орчин бvрдvvлэх нэрийн дор улс тєр бизнесийн тодорхой бvлэглэлvvдийн явцуу эрх ашигт нийцсэн хуулиуд гараад байгааг бид харж байна. Авилгын тун боловсронгуй хэлбэр нь янз бvрийн лобби хэмээгч болж байна. Филиппиний сэтгvvлчид улсаа цєлмєсєн Маркосын хамаг булхайг дэлгэн тавихад Маркос Yндсэн хуулийг єєртєє ашигтайгаар єєрчилчихсєн баримт бий. Бид яг ийм vзэгдлийн ємн зvгсч байна!

Хэвлэлийн хянах vvрэг эрх зvйн орчныг хэрхэн бvрэлдvvлж байна вэ гэдэг дээр илvvтэй илрэх ёстой гэж бодож байна. Нєгєєтэйгvvр, ашигтай тєсєл, контрактыг ах дvv, танил талдаа єгєх явдал Монголд vнэндээ хэрээс хэтэрчихсэн. Сэтгvvлч бид vvн дээр чимээгvй л байгаад байгаа. Бас УИХ, Засгийн газрын гишvvд орлогын мэдvvлгээ бvрдvvлж байна уу, энэ нь хэр ил вэ гэдэгт анхаарууштай байгаа юм. Бvрдvvлээд, нууцалчихвал ямар хэрэг байх вэ? Хахууль авсан, аваагvй гэж гэж хэр нь маргалдаад байгаа Д.Баттулга, С.Батчулуун, Д.Энхбаатар нарын тухайд орлогоо нуусан гэдэг ганц баримт л тэднийг шийтгэхэд хvрэлцээтэй шvv дээ.

Монголын гэмээр бас нэг vзэгдэл нь “бялуу хуваах”! Эрх баригч хvчин энэ асуудалд гол тєлєв улс орны эрх ашиг биш, бизнесийн сонирхлынхоо vvднээс хандсан. Тєрийн ємчит компаниудыг єнєєдєр хэн толгойлж байна вэ, тvvний цаана хэн байна вэ гээд хєєвєл тун сонин юм гарна. “Энэний хvн, тэрний хvн” гээд болох ёстой юм ёсоороо болж байгаа юм шиг ажиггvй ярьж суудаг болсон. Yнэндээ энд, хувьчлал дээр авилга маш их. Харамсалтай нь, бид энэ тухай тун бvрхэг дуугарч байгаа. Бараг орхичихсон гэж ч хэлж болно.

Нийтийн зар сурталчилгаа
Гишүүн байгууллага
Статистик үзүүлэлт
 Нийт зураг:320 
 Нийт бичлэг:1296 
 Нийт хандалт:116302 
 Энэ сард:9731 
 Өнөөдөр:107 
   
GS-CMS Copyright ©1999-2008 Глоб Интернэшнл ТББ. Бүх эрх хуулиар хамгаалагдсан.
Загвар болон вэб програмчлалыг GS ХХК-д бүтээв.